WELKOM BERNHARD ZWEERS OVER "ST. NICOLAASFEEST" COMPLETE TEKST PARTITUREN UITVOERINGEN BESTELLEN CONTACT LINKS

Sint Nicolaas
op de schoorsteen

Over de Cantate “St. Nicolaasfeest”

Tot ver in de achttiende eeuw hadden achtereenvolgens de reformatie en de verlichting tevergeefs geprobeerd het hardnekkige "bijgeloof" in de eeuwig populaire volksheilige Nicolaas en de gebruiken daarom heen uit te bannen. Kinderen zulke onzin wijsmaken vond men slecht voor de moraal. 
De 19e eeuwse romantiek veranderde dat. (Nicolaas) Beets keerde zich in 1837 tegen "allerhande nuttigheid, geleerdheid en vervelendheid" die de kinde-ren over zich uitgestort kregen. Oude sprookjes en legenden herleefden en werden weer waardevol gevonden. 
In 1850 verschijnt het prentenboek: “Sint Nicolaas en zijn Knecht” van de Amsterdamse hoofdonderwijzer Jan Schenkman. Zijn voorstellingen van het Sinterklaasfeest bevatten veel nieuwigheden. Een stoomboot, een intocht, inkopen doen, bezoek aan een school, een zwarte page als knecht. Het boek werd mateloos populair en kreeg veel navolging. Van onzichtbare volksheilige werd Nicolaas tot een zichtbare, waardige bisschop. Een "moderne" Sinterklaas was geboren. 
Met dit beeld groeiden de dichter Antoon Leonard de Rop en de componist Bernhard Zweers op. Hun cantate uit 1890 voert Sinterklaas op als een strenge, maar rechtvaardige en gulle bisschop en benadrukt vooral de legenden en sprookjesbeelden rondom zijn verschijning.

KORTE INHOUD:
Voor "Sinterklaas den kindervriend" wordt een plechtig feestlied aangeheven. Vader vertelt aan zijn kinderen oude legendes over de heilige Nicolaas. Eerst over zijn leven als "Bisschop rein van zeden" en zijn bekommernis met de armen. Daarna volgt het verhaal van de arme schoenmaker die een goudbeurs in zijn schoen vond.
De kinderen gluren door de winkelruiten naar al dat moois totdat de klok tien
slaat en zij braaf naar bed gaan. In een droom vliegen "twee reuzevogels heel ver uit Afrika" om dan plotseling te veranderen in "een bisschop en een moor". 
Als de grote dag is aangebroken ontvangen zij Sinterklaas die streng vraagt naar hun gedrag. Bij gunstig resultaat strooit deze gul met zijn gaven. Vader bedankt de Sint en de kinderen voeren een rondedansje uit.
Het geheel is doorregen met citaten uit bekende Sinterklaasliedjes en zowel de breedsprakige teksten als de virtuoze orkestpartij zijn in de typisch 19e eeuwse romantische stijl geschreven. Ondanks dit alles blijft het een speels werkje en in het tweede deel komen we zelfs een soort "rap" avant-la-lettre tegen op de tekst: “Sinterklaas ging over ’t water met een dikke duivekater...”

Sint Nicolaas
luistert aan de deur